Phòng nhỏ âm thanh lớn – Câu chuyện muôn thuở (kỳ 1)

Làm thế nào để lựa chọn loa cho phòng nghe nhỏ hay thiết lập thế nào để âm thanh trong phòng trở nên tốt nhất có lẽ là điều mà ai cũng băn khoăn.

“Làm thế nào để một phòng nghe nhỏ không làm ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh?” cũng là một câu hỏi mà ban biên tập của vnaudiovisual.com thường găp. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ gợi ý cho bạn đọc một vài điều cơ bản để có thể phát huy được hết âm thanh từ một hệ thống âm thanh mà không phải đầu tư tốn kém quá nhiều chi phí, dù rằng điều kiện của mỗi phòng nghe khác nhau nên bạn đọc có thể sẽ có những cách khác nhau để xử lý trong trường hợp của mình

Phòng nghe nhỏ – Định nghĩa thế nào là phòng nghe nhỏ

Trước khi trả lời cho câu hỏi chủng loại loa nào sẽ là tốt nhất cho một phòng nghe nhỏ, chúng ta cần phải định nghĩa lại thế nào là một phòng nghe nhỏ. Nhìn chung, đây là một câu hỏi khó có thể trả lời vì không có chuẩn mực nào để xác định kích thước của phòng là nhỏ hay lớn. Đối với người viết bài, những phòng nghe có kích thước 3m x 5m trở xuống đã có thể xem là phòng nghe nhỏ, trong khi có những người kích thước phòng nghe lên đến 20m2 vẫn coi đó là phòng cỡ nhỏ. Hiển nhiên, kích thước phòng không phải lúc nào cũng chòn trịa như vậy, nếu có du di thêm vài chục cm ở các chiều, chẳng hạn như 3.4m x 5.2m thì đó vẫn được xem là phòng nhỏ vì chênh lệch về kích thước không đáng kể.

Loa Sonus Faber Sonetto III chuan

Khi đã quan tâm đến kích thước của không gian nghe, người dùng cần đảm bảo đó là một “phòng” đúng nghĩa, tức là một không gian có thể đóng kín hoàn toàn. Nếu như không gian nghe nhạc cũng 3m x 5m, nhưng không gian đó nằm trong một căn phòng lớn hơn, có thể là 6m x 10m (trường hợp của các căn hộ dạng studio, tích hợp không gian của phòng khách, bếp và phòng ngủ là ví dụ rõ ràng nhất), thì diện tích của phòng đó nên được coi là diện tích lớn. Âm thanh từ loa không dừng lại trước giới hạn mà người nghe tự quy ước mà chỉ bị chặn lại bởi giới hạn vật lý của bức tường, do đó không gian nghe dù có nhỏ nhưng nếu được đặt trong một phòng lớn vẫn sẽ không tạo được nhiều âm thanh phản hồi như một phòng nghe nhỏ có không gian khép kín hoàn toàn.

Phòng nghe nhỏ phù hợp với loại loa nào?

Nhắc đến loa truyền thống, chúng ta thường có hai sự lựa chọn: Hoặc loa bookshelf, hoặc loa sàn đứng. Hiển nhiên trong một phòng có diện tích nhỏ, loa bookshelf luôn là loại có tỉ lệ giá thành / hiệu năng trình diễn cao nhất. Không thể phủ định rằng loa sàn đứng không tốt, phải công nhận rằng trên lý thuyết loa sàn đứng luôn được thiết kế mạnh hơn loa bookshelf cả về độ sâu, khả năng tái hiện âm trường hay đáp tuyến tần số, nhưng đối với một phòng nghe cỡ nhỏ, một cặp loa bookshelf tốt có thể dễ dàng phủ lấp không gian bằng âm thanh của mình. Chưa kể, do diện tích mặt sàn nhỏ, người dùng có thể đặt loa trên tủ, kệ hoặc giá có sẵn trong phòng và điều này không thật sự chiếm thêm quá nhiều diện tích vốn có. Cuối cùng, nếu như vị trí ngồi ở gần sát loa, tầm từ 2.5m trở xuống, những cặp loa có kích thước thùng lớn sẽ không thể toả âm hoàn toàn với khoảng cách hẹp như vậy. Vì thế người dùng khó có thể cảm nhận được hết âm chất của nó. Tất nhiên, trong trường hợp này họ có thể sử dụng những cặp loa sàn đứng với kích thước nhỏ như của Audio Physic hay Pylon Audio. Với phòng nghe nhỏ, cách sử dụng hợp lý nhất vẫn là để nghe nhạc chứ không phải xem phim, và khoảng cách tốt từ vị trí ngồi nghe đến loa luôn từ 2.5m trở lên.

Loa Sonus Faber Sonetto III

Tuy nhiên, nếu như diên tích của phòng nghe thực sự quá nhỏ, lựa chọn “bất thường” hơn – loa âm trần và âm tường, còn gọi là loa kiến trúc, sẽ là giải pháp tối ưu nhất. Không như cách đây hơn 10 năm, loa âm trần và âm tường ngày nay có thể mang chất lượng âm thanh rất tốt. Tuy nhiên, vì vị trí đặt loa âm trần phù hợp nhất luôn là ngay phía trên đầu người nghe, và do tác động của các hiệu ứng âm học khác nhau nên âm thanh từ loa âm trần có thể bị suy hao một chút khi dùng kết hợp với loa trái / phải và loa trung tâm. Đối với việc thiết lập một hệ thống 5.1 trong phòng nhỏ, loa âm trần / âm tường có thể là cứu tinh vì người dùng chưa chắc đủ diện tích để đặt hết loa trong phòng. Loa âm tường có thể thay thế cho các loa trước và loa trung tâm, trong khi âm tường phù hợp với các kênh bao quanh. Tuy nhiên, đối với mục đích nghe nhạc, một cặp loa với thùng loa thực vẫn là cách tốt nhất để cảm nhận được âm trường và âm hình giống như ngoài đời thực. Do đó, nếu như người dùng muốn kết hợp cho cả hai mục đích nghe nhạc và xem phim, họ có thể xây dựng một hệ thống kết hợp giữa loa bookshelf cho hai kênh đằng trước, loa center thật và loa kiến trúc cho các kênh xung quanh.

(Hết kỳ 1)

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Lịch sử hình thành thương hiệu McIntosh

Nguyễn Hào