Stella Utopia EM Evo vẫn là cặp loa ấn tượng mà chúng ta biết đến từ trước đến nay, tất nhiên thế hệ mới này hãng sản xuất đã đem đến nhiều thay đổi, dẫn đến việc chất âm thể hiện cũng có phần khác trước.
Focal Utopia III là dòng loa không còn mấy xa lạ với audiophile thuộc phân khúc high-end. Những cặp loa đến từ thương hiệu Focal luôn được đánh giá cao, bất kể chúng thuộc mức giá nào, phục vụ cho mục đích nghe nhạc thông thường hay kiểm âm chuyên nghiệp. Có lẽ bởi vậy mà Focal quyết định đầu tư rất mạnh cho dòng loa đầu bảng của mình, khiến nó trở thành một trong những dòng loa có nhiều biến thế nhất trong lịch sử của hãng. Kể từ năm 2008, khi Utopia III chính thức được ra mắt, Focal đã không ít lần đem đến thay đổi cho dòng loa này. Lần gần đây nhất là vào năm 2018 khi họ quyết định nâng cấp Utopia III thành Utopia III Evo. Grande Utopia EM Evo và Stella Utopia EM Evo – hai cặp loa lớn nhất của dòng chính là hai cặp loa đầu tiên mở màn cho thế hệ mới này.
Giới thiệu về Focal Stella Utopia EM Evo
Cũng giống như Grande Utopia EM Evo, cặp loa Stella Utopia EM Evo được trang bị rất nhiều công nghệ mới để có thể tách bạch hẳn khỏi những thế hệ trước đây. Ta có thể tìm thấy ở cặp loa này những yếu tố nổi bật, chẳng hạn như driver woofer sử dụng nam châm điện nằm trong thiết kế 3 đường tiếng, với kích thước phổ thông hơn, hay như hệ treo TMD, nam châm NIC hoặc công nghệ thùng loa MRR. Tát cả những thay đổi này nhằm góp phần giúp người nghe định hình, khám phá lại các yếu tố liên quan đến độ động hay sự chi tiết, nói cách khác, tìm đến những điều họ chưa bao giờ nhận ra trong những bản nhạc quen thuộc thông qua cặp loa Stella Utopia EM Evo.
Không chỉ khác biệt về công nghệ, màu sắc cũng là một yếu tố làm nên khác biệt đối với cặp loa này. Các cặp loa thuộc dòng Utopia III Evo trở nên nổi bật nhờ vào lựa chọn màu rất ấn tượng, dựa trên cảm hứng từ màu sắc của những chiếc ô tô siêu sang. Đối với Stella Utopia EM Evo, người dùng có thể lựa chọn các màu Metallic Blue, Ash Grey và British Racing Green bên cạnh những sắc màu quen thuộc như Black Lacquer and Carrara White. Những lựa chọn màu nói trên sẽ giúp cặp loa đồ sộ này (kích thước 1,558 x 553 x 830mm, nặng 170kg mỗi chiếc) góp phần làm nên sự đa dạng cho một cặp loa vốn dĩ đã không “đụng hàng” khi đặt trong phòng nghe. Trên thực tế, thiết kế của Stella Utopia EM Evo đảm bảo rằng ở những phòng nghe khác nhau, với điều kiện âm học khác nhau, cặp loa này sẽ biến hình muôn vẻ, không bao giờ giống nhau.
Chi tiết kỹ thuật
Hình dáng uốn cong, chia thành nhiều khoang đã trở thành một yếu tố quen thuộc, bám liền với hai cặp loa Grande Utopia và Stella Utopia suốt các thế hệ qua. Một trong những điều khiến hãng luôn tự hào là hai cặp loa này có thể tùy chỉnh để phù hợp với bất cứ căn phòng nào. Đối với Stella Utopia EM Evo, công nghệ Focus Time Adjustment đem đến 243 điều chỉnh cơ học và điều chỉnh phân tần khác nhau. Công đoạn thứ hai được thực hiện thông qua một loạt kết nối khác nhau ở phía sau thùng loa cho phép thay đổi đặc tính của phân tần. Việc tinh chỉnh bass cho driver subwoofer cũng được thực hiện thông qua một bộ nguồn ngoài, vốn có nhiệm vụ cung cấp năng lượng cho driver sử dụng nam châm điện này (Electromagnetic viết tắt là EM, đây cũng là nguồn gốc của hai ký tự “EM” trong tên của cặp loa).
Việc điều chỉnh cơ học trên thực tế xuất phát từ cấu trúc đặc biệt của thùng loa Stella Utopia EM Evo. Người dùng sẽ dùng một tay quay đi kèm loa để gắn vào lỗ nhỏ phía sau khoang loa tweeter, khi xoay tay này thùng loa sẽ uốn cong lại hoặc duỗi ra, khiến hình dáng của loa thay đổi, tác động đến tương quan giữa driver với cảm nhận tại vị trí ngồi nghe. Trong khi đó, điều chỉnh phân tần cho phép thay đổi độ dốc phân tần và một vài thông số liên quan đến driver, cũng như hệ số Q của driver subwoofer. Trên thực tế, việc điều chỉnh trên bộ nguồn ngoài dành cho driver subwoofer có liên quan đến hệ số damping hơn là âm lượng hay độ mở rộng của đáp tuyến tần số.
Cũng giống như mọi lần, Focal tự làm loa loa chứ không phụ thuộc vào bất cứ bên thứ ba nào, với mọi công đoạn từ thiết kế cho tới sản xuất. Vậy, yếu tố “tiến hóa” (Evo) ở đây là gì? Ở thiết kế mới, driver midrange được trang bị hệ treo Tuned Mass Damper cùng mạch NIC (Neutral Inductance Circuit). NIC trên thực tế là một vòng Faraday lắp ở động cơ của hai driver màng nón W 16.5cm, có nhiệm vụ ổn định trường lực, độ tự cảm, đồng thời giảm méo tín hiệu cho nam châm cho dù voice coil ở bất cứ vị trí nào. Trong khi đó, hệ treo Tune Mass Damper về bản chất vốn là một thiết kế phần viền bọc quanh driver rất đặc biệt, với một bộ khung nhỏ đúc ở rìa của viền. Sau đó, viền này được bố trí một cách rất cẩn thận để hạn chế tác động của cộng hưởng.
Với cấu trúc ba đường tiếng, Stella Utopia EM Evo sở hữu hai driver midrange màng nón W đường kính 16.5cm, một driver tweeter Beryllium 2.7cm màng vòm ngược ở giữa các driver midrange cùng một driver subwoofer EM màng W đường kính 33cm. Các driver này được đặt trong module loa Gamma Structure, vốn hình thành từ những tấm ván MDF dày tới 5cm, bên trong lại bố trí thêm vật liệu giảm chấn độc quyền để có thể chống rung một cách hiệu quả. Việc sử dụng nam châm điện có lẽ là điều khá bất ngờ, bởi kể từ sau thế chiến thứ hai, sự xuất hiện của nam châm vĩnh cửu khiến loa sử dụng nam châm điện gần như biến mất hoàn toàn. Theo lý giải của Focal, nam châm vĩnh cửu bị hạn chế rất lớn về mặt công suất. Driver woofer muốn thể hiện tốt cần phải đáp ứng được hai yêu cầu: độ nhạy cao và khả năng tái hiện các dải tần số cực sâu. Để có thể đạt được tần số đó, ngoài việc điều chỉnh độ linh hoạt của màng nhện và viền màng loa, ta có thể làm cho màng loa nặng hơn. Tuy nhiên, với cùng một mức công suất, màng loa nặng sẽ dẫn đến giảm độ nhạy. Để bù lại cho khiếm khuyết này, cách giải quyết tốt nhất là tăng trường lực của nam châm. Do đó, nam châm điện được sử dụng thay cho nam châm vĩnh cửu ở driver subwoofer 33cm nhằm đáp ứng tốt các yêu cầu mà hãng đặt ra.
Stella Utopia EM Evo có đáp tuyến tần số 22 Hz – 40 kHz, cắt tần tại các dải 230Hz và 2300Hz, mang độ nhạy 94dB. Trở kháng cao nhất của loa là 8 Ohm và thấp nhất là 3Ohm, cặp loa này có thể phối ghép với những ampli có công suất trong phạm vi 50 – 1000 watt. Dù đây là mức công suất có mức dao động rất lớn, xuất hiện ở cả ampli phổ thông lẫn cao cấp, người dùng vẫn cần phải có một ampli xứng tầm, có cùng đẳng cấp và cực kỳ mạnh mẽ để phối ghép cùng với Stella Utopia EM Evo.
Kết luận
Kích thước nhỏ hơn trong khi vẫn giữ được những đặc điểm chất âm quan trọng đã giúp Stella Utopia EM Evo trở thành một lựa chọn thay thế Grande Utopia EM Evo, phù hợp với những người yêu thích chất âm cao cấp của Focal nhưng không sở hữu những phòng nghe quá hoành tráng. Cũng như “người anh em” của mình, Stella Utopia EM Evo không phải là cặp loa cho tất cả mọi người bởi rào cả về yếu tố giá thành. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, ta có thể dễ dàng gặp được cặp loa này xuất hiện tại các triển lãm âm thanh, cho nên người nghe đôi lúc vẫn sẽ có dịp được trải nghiệm đôi loa này để hiểu vì sao nó lại xứng đáng với số tiền lớn đến mức ấy, và chất âm của Focal thông qua cặp loa này là như thế nào.
Nguyễn Hào
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây
