Với mức giá không hề rẻ, người dùng sẽ sở hữu trong tay một trong những ampli class D giàu nhạc tính nhất mà họ có thể tìm được trên thị trường hiện nay.
Cách đây gần 30 năm, nếu muốn sở hữu một power-amp hàng đầu, lựa chọn duy nhất của audiophile là những cỗ máy to lớn, nặng nề, ngốn công suất và chạy rất nóng. Đó là bởi chúng vốn là ampli Class A, sử dụng năng lượng thiếu hiệu quả, tạo ra lượng nhiệt lớn trong quá trình hoạt động. Hơn 75% năng lượng đi vào trở thành nhiệt chứ không phải tín hiệu âm thanh. Ampli class A/B tốt hơn một chút vì chúng hoạt động giống như class A cho đến một thời điểm nhất định, sau đó chuyển sang chế độ class B hiệu quả hơn, chỉ biến 50% năng lượng tiêu thụ trở thành nhiệt. Để xả hết lượng nhiệt này, các power-amp thường được trang bị cánh tản nhiệt lớn, khiến kích thước và trọng lượng tăng lên đáng kể.
Các ampli digital class D nhỏ hơn, nhẹ hơn và tiết kiệm năng lượng hơn nhiều đã được sử dụng trong lĩnh vực âm thanh gần 30 năm nay. Nhưng suốt một thời gian dài, chúng chủ yếu chỉ được dùng để cung cấp năng lượng cho loa subwoofer và dàn âm thanh xe hơi vì không cạnh tranh được với class A hay class A/B về mặt nhạc tính. Nguyên nhân là bởi quá trình xử lý tín hiệu điều chế độ rộng xung của ampli class D không giống như các class khác, khiến tín hiệu analog đầu ra bị méo rõ rệt. Để giảm độ méo vốn có, các ampli class D cần sử dụng vòng lặp hồi tiếp analog truyền thống. Cách xử lý này có nhiều nhược điểm và vẫn tạo ra độ méo hài tổng và méo điều biến ở mức cao.
Nhiều năm trôi qua và thời thế đã thay đổi. Các ampli class D đã trở nên tốt hơn nhiều, thực tế chúng thay đổi đến mức một số hãng sản xuất thiết bị âm thanh trước giờ không nghĩ đến chuyện sản xuất ampli class, chẳng hạn như Bel Canto, giờ chỉ nghiên cứu và tạo ra các ampli loại này.
Bel Canto là một trong những thương hiệu âm thanh đầu tiên của Mỹ sử dụng ampli class D. Dòng EVO đầu tiên của họ được thiết kế sử dụng module khuếch đại Tripath hoặc class T. Nhưng ngay trước khi Tripath tuyên bố phá sản, Bel Canto đã chuyển sang module khuếch đại ICE của Bang & Olufsen. Kỹ sư thiết kế của Bel Canto, John Stronzer cho biết những phiên bản mới nhất của module này đủ tốt để họ cân nhắc việc thiết kế power-amp dựa trên chúng. Đó là công nghệ tốt và là một phần tuyệt vời để sử dụng cho bộ khuếch đại công suất. Bản thân các power-amp REF500S (phiên bản stereo, ngoài ra còn có một phiên bản mono tên là REF500M) của Bel Canto cũng sử dụng module ICE mới nhất của B&O trong năm 2009, 125 asx2. Vậy REF500S là một cỗ máy như thế nào?
Thiết kế
REF500S sở hữu công suất khá lớn, lên đến 500 watt/kênh ở trở kháng 4 Ohm và giảm đi một nửa khi trở kháng tăng thành 8 Ohm. Bel Canto không chỉ đơn thuần đặt module khuếch đại B&O vào trong một thân máy và gọi nó là chiếc power-amp của họ. Trên thực tế, mạch B&O chỉ là điểm khởi đầu cho REF500S. Bel Canto đã thay đổi tất cả các chi tiết quan trọng xoay quanh module khuếch đại công suất ICE. Họ bắt đầu với việc thiết kế tầng đầu vào mới. Mạch do Bel Canto thiết kế tăng loại trừ phương chung (common mode rejection) và tăng trở kháng đầu vào từ 10k Ohm lên 100k Ohm cho mỗi kênh. Nhờ vậy mà tỉ lệ tín hiệu – nhiễu ồn và méo tín hiệu ở tần số cao hơn được cải thiện rõ rệt. Tầng đầu vào này chỉ sử dụng các linh kiện hàng đầu như điện trở Caddock, tụ điện tách ESR và bộ nguồn điều biến với độ nhiễu ồn thấp.
REF500S cũng được trang bị nguồn điện được thiết kế đặc biệt cho các module ICE mới nhất. Mạch của Bel Canto tăng gấp đôi dung lượng so với mạch gốc. Bộ lọc chỉnh lưu nguồn được thêm vào phía trước mạch nguồn trong ICE để tiến hành tiền điều chỉnh. Bộ nguồn của Bel Canto có độ nhiễu ồn thấp hơn, giảm độ nhạy với các hiệu ứng đường dẫn nguồn, đồng thời cung cấp nguồn tốt hơn so với các bộ nguồn thông thường.
Phần vỏ ngoài của power-amp REF500S được làm rất đẹp, mang phong cách công nghiệp khá hiện đại. Mặt trước được làm bằng kim loại, dày hơn 1cm, chính giữa là một ô hình oval cắt sâu vào trong một chút với đèn LED xanh khá nổi bật. Ngoại trừ mặt trước, phần còn lại của thân máy được hoàn thiện với màu ghi đậm. Ở mặt sau, REF500S được trang bị một cặp cọc loa WBT mạ vàng và hai cặp cổng đầu vào, gồm một cặp RCA và một cặp XLR. Mặc dù có dây nguồn đi kèm nhưng người dùng có thể thay thế bằng bất cứ dây nguồn cao cấp nào. Dù công suất rất cao nhưng do là ampli class D nên cỗ máy này tương đối nhẹ nhàng và nhỏ gọn, chỉ mang kích thước 216 x 88 x 305mm và nặng khoảng 7kg.
Khả năng trình diễn
Một power-amp chất lượng hàng đầu phải không để lại bất cứ ảnh hưởng nào lên chất âm tổng thể, hoặc chí ít gần đạt đến mức ấy. Bel Canto REF500S đã rất gần với chất âm lý tưởng này. Khi phối ghép với cặp loa nhỏ Tangent Spectrum X4, vốn đòi hỏi rất ít công suất, ,ọi chi tiết, cho dù là âm thanh từ cây đàn violin của Tony Rice hay của Itzhak Pearlman, đều được thể hiện một cách tinh tế. Audiophile thường cho rằng những watt đầu tiên của power-amp là quan trọng nhất. Về mặt này, Bel Canto REF500S có thể tự tin so sánh với những power-amp bán dẫn loại tốt nhất dù là class A hay class A/B, thậm chí có thể ngang ngửa với power-amp Pass X-150.
Đối với cặp loa khổng lồ Dunlavy SC-VI, ở bất cứ bản thu nào, những watt cuối cùng vẫn thể hiện chất âm rõ rệt như những watt đầu tiên. Ngay cả những bản thu phức tạp của dàn giao hưởng Boulder Philharmonic cũng không thể làm khó hệ thống này. Tất nhiên, điều này cũng là nhờ Dunlavy SC-VI sở hữu độ nhạy rất cao và khả năng tái hiện độ động cũng như chi tiết cực kỳ tốt.
Tất nhiên, Bel Canto REF 500S không phải là chiếc power-amp hoàn hảo. Nếu như độ sâu âm trường là một yếu tố quan trọng để đánh giá hệ thống thì bất cứ ampli đèn chất lượng tốt nào cũng có thể dễ dàng đánh bại REF500S. Ngay cả những ampli từ đời cũ như Dyna Stereo 70, hay đời mới hơn, công suất hạn chế hơn như Audio Hungary Qualiton A50i cũng có khả năng tái tạo âm trường 3D rộng lớn với độ sâu tốt hơn. Dù vậy, ta không thể phủ nhận được rằng REF500S sở hữu chất âm trung tính và tự nhiên đầy bất ngờ, cũng như không ampli đèn nào có khả năng kiểm soát loa dễ dàng, đem lại độ động, sự tĩnh lăng cũng như mức độ chi tiết được như REF500S.
Kết luận
Tiết kiệm năng lượng đã trở thành một tiêu chí mới cho ampli hiện đại và là một mục tiêu để các hãng ampli theo đuổi. Class D là một giải pháp tương đối hấp dẫn. Ban đầu là “đứa con ghẻ” vì sở hữu chất âm không hay bằng các chế độ hoạt động khác, ampli class D giờ đây đã có thể đem lại khả năng trình diễn không hề thua kém ampli đèn class A hay các ampli bán dẫn cao cấp khác. REF500S của Bel Canto chính là một thiết bị điển hình như vậy. Kích thước nhỏ gọn, công suất lớn cùng một chất âm hấp dẫn, quan trọng là khả năng sử dụng năng lượng hiệu quả, tất cả những yếu tố đó đã tạo nên một chiếc ampli stereo hấp dẫn, đủ sức để chinh phục các audiophile yêu thich chất âm trung thực.
Nguyễn Hào
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây
