Là một trong những thiết bị lâu đời nhất của thương hiệu Nhật Bản Leben, CS-600 là minh chứng cho thấy với thiết kế đúng đắn, một thiết bị âm thanh sẽ khó trở nên lỗi thời.
CS-600 là một trong những ampli tích hợp lâu đời nhất mà thương hiệu Leben từng sản xuất. Từ năm 2005 đến nay, đây vẫn là một trong những ampli tích hợp mà bất cứ ai yêu thích ampli đèn phải nghe thử qua. Thậm chí, nhiều người còn khẳng định đây là chiếc ampli gắn bó với họ lâu hơn bất cứ thiết bị nào. Do đó, khi Leben công bố việc ra mắt ampli tích hợp CS-600X năm 2018, nhiều người đã rất bất ngờ. Tuy nhiên, đó là điều bắt buộc và lý do thật ra rất đơn giản. Các bóng NOS 6CS7 dùng ở tầng khuếch đại đầu tiên của CS-600 ngày nay không còn được sản xuất nữa, và việc tìm mua bóng này với số lượng lớn là cực kỳ khó. Ngay cả dự trữ kho của Leben ở thời điểm 2018 cũng chỉ còn khoảng 400 bóng cho 100 ampli. Vì thế, Taka Hyodo – người đứng đầu Leben đã gợi ý thiết kế sử dụng hai bóng 12AU7A và 12BH7A để làm nhiệm vụ của một bóng 6CS7. CS-600X đã ra đời như vậy và trên thực tế, những ai đang sở hữu CS-600 cũng không cần quá lo vì Leben đảm bảo rằng chỉ một vài chỉnh sửa nhỏ (thay 4 điện trở, đấu lại dây cho khe lắp bóng và đổi tất cả các dây có liên quan), CS-600 sẽ trở thành CS-600X. Ngay cả việc này cũng cho thấy CS-600 có sức hút mạnh mẽ như thế nào.
Thiết kế bên ngoài
Nếu xét về thiết kế bên ngoài, có thể coi CS-600 giống như một phiên bản cỡ lớn hơn của CS-300, với phong cách rất hoài cổ từ thập niên 70. Cỗ máy sơ hữu cạnh bên màu vân gỗ, mặt trước làm bằng kim loại khá chắc chắn, nổi bật lên màu đồng và hai viền ngang màu xanh lá cây cùng các núm xoay lớn, nhìn chung khá bắt mắt. Kích thước cỗ máy là 450 x 360 x 142 mm và khối lượng lên đến 22.5kg, có thể nói là khá nặng so với ngoại hình ngay cả khi nhìn từ ảnh hay thậm chí ở ngoài đời thực.
Ở mặt trước của chiếc ampli tích hợp, ta sẽ thấy 6 núm xoay được mạ vàng 24 carat. Núm xoay lớn nhất ở chính giữa làm nhiệm vụ điều chỉnh âm lượng. Bên phải núm xoay này là hai núm xoay nhỏ hơn, một chiếc để chỉnh cân bằng âm lượng hai kênh trái/phải, chiếc còn lại là để tăng âm bass thêm 3 hoặc 5dB. Đây là một tính năng rất phù hợp với những ai thường nghe nhạc ban đêm, cần để âm lượng nhỏ để không làm phiền người khác, vì mức âm lượng nhỏ sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến trải nghiệm các dải trầm.
Ở phía còn lại, ta sẽ tìm thấy ba núm xoay nhỏ khác. Một trong số các núm xoay này có chức năng đảo kênh, được đánh dấu Stereo/Reverse, dùng trong trường hợp bản thu bị đổi vị trí hai kênh cho nhau (đối với nhạc cổ điển thì nhận biết khá đơn giản vì cách sắp xếp vị trí nhạc cụ đã thành quy chuẩn, trong khi các thể loại khác sẽ khó hơn). Ngoài ra còn có hai núm xoay khác, một là để lựa chọn nghe âm thanh trên băng từ một máy thu băng ba đầu từ, trong khi núm xoay còn lại dùng để lựa chọn cổng đầu vào.
Phía dưới các núm xoay là bốn switch gạt nhỏ. Từ bên phải sang, ta có switch power (với đèn diode để báo tình trạng hoạt động), switch chuyển đầu ra giữa cọc loa và cổng headphone, switch mute để tắt tiếng hoàn toàn và một switch cuối cho phép tắt tầng preamp, chỉ để tầng power-amp hoạt động.
Trong hầu hết các trường hợp, ampli tích hợp đôi lúc sẽ có cổng preamp-out và thỉnh có cổng power-amp in. Tuy nhiên, trường hợp chỉ có cổng power-amp in như của Leben thì gần như không xuất hiện. Ngài Taku Hyodo giải thích rằng có hai nguyên nhân: Thứ nhất, ở Nhật Bản phono preamp tích hợp trong preamp rất phổ biến, và nhiều người thích kết nối preamp như vậy với power-amp hơn. Thứ hai, bản thân Hyodo tin rằng preamp là thành phần quan trọng nhất, ảnh hưởng đến chất âm nhiều hơn. Vì thế trong ampli tích hợp, tầng preamp mới là thành phần cần thay đổi. Đối với ampli tích hợp CS-600, preamp phù hợp nhất để phối ghép cùng chính là RS-28CX, cũng do chính Leben sản xuất.
Ngoài các núm xoay và switch gạt, ở mặt trước cỗ máy cũng có khá nhiều đèn LED. Ở núm xoau âm lượng có một đèn LED xanh dương thông báo tình trạng sẵn sàng hoạt động. Điện áp dương cực (anode voltage) cho các đèn của ampli được cung cấp bởi một bóng 6CJ3, gọi là bóng dumper. Bóng đèn này cũng có tác dụng gia tăng điện áp một cách từ từ để làm nóng dần cho các bóng công suất, từ đó góp phần đảm bảo tuổi thọ cho bóng đèn. Bốn đèn LED ở góc trên cùng bên phải sẽ chỉ ra bóng công suất nào đang được sử dụng cho ampli. Có thể thấy ngoài bóng 6L6, thiết bị có thể chuyển sang dùng bóng EL34.
Cấu trúc thiết bị
Ở mặt sau cỗ máy, ta sẽ thấy các 6 cặp đầu vào RCA được xếp theo hàng dọc thay vì hàng ngang như thường thấy. Bên cạnh là hai cặp cổng khác, một là cổng đầu vào cho power-amp và cổng còn lại là để kết nối cùng máy thu âm. Ngoài ra, ta cũng có hai cặp cọc loa mạ vàng. Khác với các ampli khác thiết kế mỗi cặp cọc loa tương ứng với một mức trở kháng riêng, ở Leben CS-600, hãng đã sử dụng một núm xoay nhỏ để lựa chọn một trong bốn mức trở kháng riêng 4-6-8-16 Ohm.
Khi thực hiện đo đạc, ta có thể thấy Leben thực hiện tinh chỉnh cho hệ thống rất chuẩn xác, ít nhất về mặt công suất tối đa. Ở hai mức trở kháng 4 Ohm và 8 Ohm, ampli đạt được kết quả gần giống nhau, với độ méo tín hiệu được áp dụng xấp xỉ 1%. Công suất trung bình của ampli CS-600 là 14 watt/kênh, và khi tăng giới hạn méo tín hiệu lên 5%, nó sẽ có công suất lên đến 25 watt/kênh, gần xấp xỉ với con số 28 watt nhà sản xuất công bố.
Để nhìn được bên trong ampli, người dùng sẽ cần tháo ốc để mở từ mặt đỉnh hoặc mắt đáy. Các bóng đèn và biến áp của ampli được gắn trên một tấm kim loại cực kỳ chắc chắn, treo ở độ cao ¼ thân máy. Tầng đầu vào của thiết bị sử dụng các bóng ba cực kép 6CS7 của General Electric. Sau các bóng này là bốn bóng đầu ra, làm việc ở cấu trúc mạch đẩy-kéo (hai bóng mỗi kênh) class AB. Như đã nói ở trên, người dùng có thể lựa chọn sử dụng bóng 6L6 hoặc EL34. Bên cạnh chúng chính là bóng ổn định điện áp 6CJ3 như đã nhắc đến ở trên cùng switch gạt cho phép lựa chọn giữa bóng EL34 và 6L6. Switch đầu tiên cho phép thay đổi điện trở âm cực (cathode resistor), tiếp theo là điện áp dương cực. Phía sau bộ bóng đèn là bốn biến áp lớn. Trên thực tế chỉ có ba chiếc là điện áp thực sự, chiếc cuối cùng là một cuộn choke rất lớn. Tất cả đều được cuốn dây tại chính nhà máy của Leben.
Khi lật chiếc ampli lại, qua khe thông hơi ở dưới đáy ta có thể nhìn thấy bảng mạch được lắp ráp thủ công theo phương thức point-to-point. Tín hiệu từ cổng đầu vào phía sau sẽ đi qua các dây dẫn riêng biệt rồi mới tới mặt trước của ampli.
Núm xoay chọn cổng đầu vào của thiết bị là chiết áp do hãng Alps cung cấp, cũng giống như các chiết áp chỉnh âm lượng và cân bằng. Các núm xoay này có màu xanh malachite, được nhiều người đánh giá là tốt hơn chiết áp Blue Velvet cũng do Alps sản xuất. Các linh kiện thụ động được lựa chọn cũng là loại có chất lượng rất cao, một phần bởi ảnh hưởng của chúng đến chất âm, phần khác là vì danh tiếng của chúng cũng là một sự bảo đảm rất tốt.
Nếu có điểm gì còn thiếu vắng ở đây thì đó chính là một chiếc điều khiển từ xa chất lượng tốt, tương xứng với chiếc ampli. Tuy nhiên, có lẽ sẽ nhiều người không cảm thấy phiền vì điều này, bởi lẽ việc điều chỉnh qua mặt trước của ampli đem đến cảm giác rất thoải mái.
Kết luận
Leben CS-600 là chiếc ampli với những đặc điểm chất âm rất đặc trưng và đây là một trong những lý do mà tín đồ ampli đèn cần phải trải nghiệm để thực sự cảm nhận được. Chất “đèn” được thể hiện rất rõ qua âm sắc ấm áp, có phần hơi bão hòa. Các dải trung và trầm được tập trung và củng cố rất tốt, âm cao không thiên sáng, có phần tròn trịa trong khi các dải trầm không quá lực, một phần bởi công suất của loa không phải là cực kỳ mạnh.
Tuy nhiên, ở chiếc ampli này, dù có thể không thực sự hoàn hảo nhưng mặt nào cũng được làm rất tốt. Ngay cả những bản thu có chất lượng trung bình cũng không làm hỏng trải nghiệm của người nghe. Nhiều người sẽ không coi CS-600 như là một phiên bản lớn hơn của CS-300 bởi lẽ đây là những thiết bị khác nhau hoàn toàn. Leben CS-600 cho phép người dùng có lựa chọn loa đa dạng hơn, đơn giản bởi chiếc ampli tích hợp này mạnh mẽ hơn hẳn.
Nguyễn Hào
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây
