Nhật Bản vốn không phải quốc gia nổi tiếng về loa. Tuy nhiên, thương hiệu TAD ( Technical Audio Devices Laboratories, INC.) đang chứng minh điều ngược lại.
Có một nguyên nhân khiến loa high-end của Nhật Bản không nổi tiếng bằng các thương hiệu Anh hay Mỹ. Đó là hầu hết các sản phẩm tốt nhất do quốc gia này sản xuất đều chỉ phục vụ cho thị trường nội địa. Vì thế thương hiệu TAD là một ngoại lệ hiếm hoi khi mảng âm thanh cao cấp của công ty này thực sự hướng đến thị trường quốc tế, và kết quả là những cặp loa của họ được không ít người biết đến và được đánh giá rất cao trong cộng đồng audiophile.
Vì là sản phẩm cao cấp nên loa của TAD cũng sở hữu mức giá cao một cách bất thường. Cặp loa Compact Evolution 1 chính là một trong những minh chứng rõ nhất cho điều đó. Ngay cả khi thuộc về dòng thấp hơn là Evolution, được đánh giá là cặp loa sơ nhập của hãng, “rẻ” không bao giờ là từ để mô tả cặp loa này, bởi lẽ TAD cũng chẳng phải là một thương hiệu bình dân. Công bằng mà nhận xét, cặp loa bookshelf này đại diện cho tất cả những gì mà TAD có thể đưa vào trong một cặp loa bookshelf với đủ các yếu tố: hoặc mức giá thành sẽ cao không kém gì một chiếc xe sang, hoặc sẽ phải hi sinh chất âm đặc trưng của TAD.

Giới thiệu về TAD Compact Evolution 1
Ý tưởng về cặp loa bookshelf Compact Evolution 1 được TAD trình bày lần đầu tại Munich High End 2014, sau đó hoàn thiện thành sản phẩm cuối cùng và được giới thiệu tại CES 2015. Ngay từ lần trải nghiệm đầu tiên, cặp loa này đã khiến bất cứ ai cũng phải bất ngờ, bởi nó làm được một việc mà một cặp loa bookshelf bình thường không thể làm được: phủ đầy âm thanh trong căn phòng lớn với chất âm chỉ có thể tìm trên những cặp loa sàn đứng cỡ lớn hơn cùng sự trong, rõ vốn thường đến từ những cặp loa tĩnh điện. Màn trình diễn của Compact Evolution 1 tại Munich High End Show năm ấy cũng đem lại những ấn tượng tương tự như vậy.
Để làm được như vậy, bản thân TAD Compact Evolution 1 cũng phải là một cặp loa phi thường. Người nghe ấn tượng bởi lẽ thiết kế của cặp loa dù không có điểm nào giống với Compact Reference 1 vẫn rất tinh tế. Thùng loa được làm rất đẹp, kết hợp từ ván ép bulo (birch plywood) với ván MDF. Veneer gỗ được phủ quanh mặt trước, lan ra cả mặt đỉnh và mặt cạnh làm nên cảm giác liền mạch rất bắt mắt. Sự chắc chắn của cặp loa một phần còn đến từ vách nhôm anode hóa ở hai cạnh bên, vốn dày tới 10mm. Bên cạnh đó, cặp loa này khá nặng, lên đến 30kg mỗi chiếc, một phần là do được gia cố rất chắc chắn bên trong để đảm bảo hạn chế tác động của cộng hưởng và rung chấn trong thùng loa.

Chi tiết kỹ thuật
Sự phi thường của cặp loa Compact Evolution 1 còn nằm ở chỗ đây là loa bookshelf 3 đường tiếng, trong khi phần lớn loa bookshelf sở hữu thiết kế 2 đường tiếng. Các driver khá quen thuộc đối với những ai đã từng biết đến sản phẩm của TAD. Phía trên cùng là driver đồng trục CST (Coherent Source Transducer) được kết hợp từ hai driver khác nhau. Đầu tiên là một tweeter màng vòm beryllium 35mm sản xuất tại nhà máy của hãng của nhật, sử dụng công nghệ ngưng tụ pha hơi (vapour deposition) độc quyền để tạo nên màng vòm với cấu trúc gợn hạt ưu việt hơn màng vòm dán thông thường. Tiếp theo là một driver midrange 140mm với màng loa làm từ magie, rẻ hơn nhiều so với driver midrange beryllium 165mm của dòng Reference. Phía dưới driver đồng trục CST là một driver woofer 180mm với màng loa làm từ các lớp sợi dệt và vải có tên là MACS (multi-layered aramid composite shell). Màng nón này được kết nối với một nam châm neodymium rất mạnh mẽ thông qua cuộn voice coil 76mm. Phân tần của loa cắt tại 2 dải tần số 250Hz và 2kHz.
Chất âm sâu, trầm của Compact Evolution 1 phụ thuộc rất lớn vào cổng bass phản xạ của loa, vốn không được đặt hướng sàn hay nằm ở phía sau loa mà ở vị trí hai bên sườn. Các cổng này thực chất được thiết kế dưới dạng khe thông hơi, có tên là BiDirectional ADS (Aero-Dynamic Slot), được che bởi các tấm nhôm dày với thiết kế mặt đằng sau tạo thành đường ống giúp luồng khí từ khe thông hơi thoát ra ở cả hai phía trước và sau loa. Đây là thiết kế khá độc đáo vì nó vừa giải quyết vấn đề kích thước, vị trí đặt cổng bass phản xạ sau loa, vừa xóa được hiệu ứng gây tiếng “ục, ục” của cổng bass phản xạ đằng trước, trong khi vẫn giảm thiểu sóng đứng bên trong thùng loa một cách hiệu quả. Rất nhiều người, ngay cả các chuyên gia âm thanh đích thực cũng phải ngưỡng mộ trước thiết kế cổng thoát hơi này của TAD.

Theo thông tin mà TAD cung cấp, cặp loa Compact Evolution 1 có độ nhạy 85dB, trở kháng trung bình 4 Ohm cùng công suất chịu tối đa là 200 watt. Điều đó cho thấy người dùng cần một ampli với công suất khá mạnh để phối ghép với cặp loa này, nhưng không cần phải là loại lên đến hàng ngàn watt. Nhìn chung, phần nhiều các ampli do chính TAD sản xuất sẽ phù hợp với Compact Evolution 1, nhưng điều này không phải là bắt buộc. Tại Munich High End Show 2015, Compact Evolution 1 được phối ghép cùng thiết bị của Audio Alchemy và đem lại kết quả rất tốt.
Trên website của TAD, hãng giới thiệu cặp loa Compact Evolution 1 có khả năng tạo ra chất âm “cực kỳ lớn từ một thùng loa nhỏ”. Nhìn chung, nhiều người khi chưa nghe qua sẽ cho rằng nhận định này có phần hơi quá so với sự thật, chỉ có điều những gì mà TAD nói lại không sai. Compact Evolution 1 quả thực tạo ra chất âm rất lớn, vốn bình thường không thể đến từ một cặp loa với kích thước như vậy được.

Có thể thấy, Compact Evolution 1 sở hữu chất âm ấm áp hơn và có phần dễ tiếp nhận hơn cặp loa Compact Reference 1 cực kỳ giàu chi tiết. Mặc dù kém chính xác hơn ở những dải tần số cực kỳ thấp hay cực kỳ cao, Compact Evolution 1 lại nhận được đánh giá rất tốt do đem đến trải nghiệm giàu nhạc tính hơn, phù hợp với phần đông người nghe vốn không dễ dàng tiếp nhận chất âm giàu tính phân tích cùng tốc độ cực nhanh của Compact Reference 1. Chẳng hạn, khả năng tái hiện âm sắc đa dạng và sự tương phản trong các đoạn piano solo cực kỳ ưu việt. Tweeter màng vòm beryllium có sự mở rộng rất lớn cùng các dải cao tương đối ngọt, từ đó giúp các đoạn arpeggio trên piano trở nên mượt hơn nhiều. Khả năng tái hiện các tiểu tiết nhỏ, dễ bị bỏ qua cũng rất ấn tượng.
Kết luận
TAD Compact Evolution 1 là minh chứng cho thấy khi người Nhật làm loa cao cấp, các sản phẩm mà họ tạo ra sẽ thực sự ấn tượng như thế nào. Đây không chỉ là một cặp loa hoàn hảo về thiết kế ngoại hình mà cả về chất âm. Tất nhiên, mức giá cực kỳ cao của nó khiến không phải ai cũng có cơ hội để trải nghiệm. Nhưng, nếu đã một lần được nghe thử, chắc chắn người nghe sẽ bị ám ảnh bởi những gì mà Compact Evolution 1 có thể mang lại. Đó chính là sự ấn tượng mà không một cặp loa bookshelf bình thường nào có thể đem đến được.
Nguyễn Hào
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây



