22 mẫu loa mở đầu cho một huyền thoại âm thanh (phần 2)

Harbeth, Spendor, KEF hay B&W cũng đều phải có những màn ra mắt ấn tượng mới có thể thành công được như ngày nay.

KEF K1 Slimline (1961)

Mẫu loa lâu đời nhất của thương hiệu KEF thể hiện rất rõ mong muốn của nhà sáng lập Raymond Cooke, đó là đem đến chất lượng âm thanh tuyệt đỉnh từ một thùng loa nhỏ, có kích thước thân thiện với bất cứ phòng khách nào.

loa KEF K1 Slimline tot

Bên cạnh chiều sâu thùng loa ấn tượng, chỉ 12.5cm, K1 Slimline còn được trang bị những driver tân tiến nhất khi ấy. Đó là các driver xuất hiện trên phiên bản Monitor ra mắt cùng với dòng K1, gồm mẫu woofer B1814 với màng loa hình chữ nhật phẳng làm từ polystyrene phủ nhôm, driver M64 hình bầu dục với cấu trúc màng loa tương tự, cùng với tweeter T15 với màng loa Melinex dạng bán cầu lồi.

Để giảm thiểu hiện tượng lên màu âm thanh, các vách thùng loa được lót thêm vật liệu giảm chấn là các tấm bituminous. Không chỉ sở hữu một ngoại hình khá thẩm mỹ cùng một kích thước gọn gàng đầy bất ngờ, K1 Slimline còn được hoàn thiện với lớp veneer màu walnut và ê-căng màu bọt cà phê – một trong những đặc điểm mà các mẫu loa của KEF vẫn còn được thừa hưởng cho đến tận ngày nay.

B&W P1 (1966)

B&W có một khởi đầu không thể khiêm tốn hơn được nữa. Khi mới khởi nghiệp, nhà sáng lập John Bowers, vốn là một cựu binh giải ngũ sau thế chiến thứ hai, làm công việc lắp ráp loa thủ công trong một cửa hàng thiết bị mà ông mở ra cùng người bạn Roy Wilkins ở Worthing, Vương Quốc Anh. Bowers & Wilkins (về sau là B&W Electronics) cho ra mắt mẫu loa đầu tiên ngay trong năm họ thành lập thương hiệu: mẫu loa P1.

Điểm đặc biệt của mẫu loa P1 nằm ở chỗ thùng loa và phân tần do chính B&W tự sản xuất, nhưng driver lại là sản phẩm của EMI và Celestion. Các driver cứ thế tồn tại trên những sản phẩm tiếp theo của họ hàng chục năm liền cho đến khi được thay thế bằng nón loa sợi dệt Kevlar màu vàng – một đặc điểm về sau làm nên dấu ấn thương hiệu Bowers & Wilkins. Lợi nhuận từ mẫu loa P1 cho phép Bowers đầu tư những thiết bị cần thiết, giúp cho việc cân chỉnh loa trở nên chuẩn xác và dễ dàng hơn.

Spendor BC1 (cuối thập niên 60)

Những phát hiện lớn nhất của BBC trong lĩnh vực thiết kế loa của thập niên 60 chủ yếu liên quan đến lĩnh vực vật liệu. Nổi tiếng nhất trong số đó là Bextrene, một loại nhựa tổng hợp. Nó được lựa chọn để làm màng loa cho cặp loa đầu tiên của Spendor, BC1. Cựu kỹ sư của của BBC, Spencer Hughes cùng với người đồng sáng lập Dudley Harwood đã lựa chọn thiết kế ba đường tiếng, sử dụng driver midwoofer 20.32cm màng Bextrene, tweeter được áp dụng là Celestion HF 1300 với đáp tuyến tần số từ 3kHz đến 13kHz. Hỗ trợ cho driver tweeter là một supertweeter Coles 4001 G phụ trách các dải trên 13kHz.

Phân tần cho loa là phân tần chhisn thành phần, kết hợp giữa các tụ điện màng để đảm bảo ổn định tần số cũng như nhiệt đội. Cuộn choke lõi sắt cũng được sử dụng để có thể đáp ứng các dải cao tức thời, đồng thời giữ cho cộng hưởng luôn ở mức thấp.

Cặp loa BC1 chính thức bước ra thị trường vào cuối thập niên 60 và được đánh giá rất cao. Các studio thu âm và đài phát thanh thậm chí còn sử dụng chúng trước khi phiên bản dân dụng chính thức ra mắt. Đã từng có thời điểm BBC sử dụng cùng lúc 600 cặp loa Spendor BC1 cho các hoạt động của mình.

Harbeth HL Monitor Mk1 (1977)

Bước vào thập niên 70, rất nhiều phát hiện liên quan đến vật liệu làm màng loa đã được công bố. Hãng loa Anh Harbeth, thương hiệu “con đẻ” của cựu kỹ sư BBC HD Harwood ra đời cũng chính là nhờ sự xuất hiện của một loại màng nhựa mới, có tiềm năng trở thành vật liệu màng loa nón. Trong suốt quãng thời gian làm việc cho bộ phận nghiên cứu của BBC, cũng như trong quá trình kiểm nghiệm xem Bextrene có phải là vật liệu để làm màng nón tối ưu cho các cặp loa monitor hay không, Harwood đã tuyên bố rằng polypropylene cũng là một vật liệu thích hợp với việc làm màng nón.

Khi nghỉ làm việc chính thức ở BBC, Harwood đã lập ra thương hiệu Harbeth để sản xuất những cặp loa với màng nón polypropylene đã được đăng ký sáng chế độc quyền của mình. Năm 1977, cặp loa HL Monitor chính thức được ra mắt, theo sau đó là bốn phiên bản biến thể xuất hiện trong vòng 10 năm tiếp theo. Cho đến nay, HL Monitor vẫn được coi là một cặp loa với chất lượng tham chiếu, không thua kém gì những cặp loa được sản xuất ở thời hiện đại.

(Hết kỳ 2)

Bạn có thể xem thêm phần khác tại đây 

22 mẫu loa mở đầu cho một huyền thoại âm thanh (phần 1)

22 mẫu loa mở đầu cho một huyền thoại âm thanh (phần 3)

22 mẫu loa mở đầu cho một huyền thoại âm thanh (phần 4)

22 mẫu loa mở đầu cho một huyền thoại âm thanh (phần 5)

Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây

Tìm hiểu về dòng loa Pylon Pearl

Nguyễn Hào