Được phát triển dựa trên ampli đèn tích hợp E.A.R Yoshino 859, phiên bản 869 sở hữu một vài cải tiến để mang công suất lớn hơn chút, cùng một số yếu tố không có mặt ở phiên bản cũ.
Nhiều người tin rằng Tim de Paravici – kỹ sư trưởng của E.A.R có công lao rất lớn trong việc tạo ra phong trào sử dụng ampli đèn ở Anh. Tim sở hữu khá nhiều thiết kế và ý tưởng độc đáo, với những đột phá vượt khỏi phạm vi của các thiết kế cổ điển. Trong khi các đối thủ của Tim sử dụng những thiết kế ampli đèn cũ vốn đã trở nên lỗi thời, mục tiêu của Tim là tìm kiếm và áp dụng các công nghệ mới nhất, nhằm đem lại khả năng trình diễn ấn tượng một cách hiệu quả cho ampli đèn của mình. Trái với nhiều người ưa chuộng chất âm của bóng đèn 300B, Tim lại đặt niềm tin vào các bóng 6KG6/EL519, và từ đây ông phát triển một chế độ hoạt động mới có tên là Enhanced Triode Mode, hay còn gọi tắt là ETM. Đây chính là tiền đề để sau này Tim de Paravici thiết kế nên các ampli đèn Yoshino 859/869.
Chi tiết về E.A.R Yoshino 869
Ampli E.A.R Yoshino 869 là ampli đèn tích hợp Class A hoạt động ở chế độ single ended triode, được thiết kế dựa trên nền tảng các bóng pentode 519. So với ampli đèn Yoshino 859, 869 mạnh hơn một chút (công suất 15 watt/kênh, ở 859 là 13 watt), sử dụng một biến áp xuất âm đã được cải tiến cùng tầng đầu vào được chỉnh sửa nhẹ, với việc bổ sung thêm một bóng tín hiệu nhỏ. Bên cạnh 6 cổng đầu vào line-level ở mặt sau, Yoshino 869 cũng được trang bị các cổng đầu vào có khả năng bypass switch chọn cổng tín hiệu, vì thế mà chiếc ampli tích hợp này có thể hoạt động như một power-amp đích thực.
Các bóng công suất pentode 519 hoạt động ở chế độ Enhanced Triode Mode, có nghĩa là lưới kiểm soát (G1) của bóng đèn được kết nối với cathode, khi đó tín hiệu được đưa vào bóng thông qua lưới lọc (G2) vốn hoạt động ở chế độ triode bình thường. Lưới lọc thường được gắn với anode. Khi hoạt động như vậy, bóng công suất sẽ hoạt động giống như bóng triode thực thụ. Giải thích về việc sử dụng bóng 519, Tim de Paravici cho biết sự đáng tin cậy, độ bền và mức giá hợp lý, dễ tiếp cận luôn được ông đề cao khi thiết kế mạch của mình. Các tiêu chí đó thường được áp dụng để tìm bóng công suất phù hợp cho ampli của Tim.
Ở Yoshino 869, mạch đầu vào được thiết kế dạng cascade để cung cấp độ lợi cao hơn 150 lần so với mức cần thiết nhằm lái mạch Enhanced Triode Mode ổn định và chuẩn xác. Công việc lái này do một mạch lặp lại cathode (cathode follower) thực hiện, mạch này được nối tầng trực tiếp với lưới của mạch ETM. Một lượng tối thiểu hồi tiếp âm được lấy từ biến áp xuất âm nhằm đảm bảo ampli vẫn giữ được tín hiệu nguyên vẹn khi phối ghép với loa khó đánh. Hồi tiếp DC cũng được áp dụng ở ba tầng, kết hợp cùng cơ chế tự chỉnh bias. Có thể thấy khi bóng công suất hoạt động ở chế độ Enhanced Triode Mode, ampli đòi hỏi cần có hồi tiếp âm để đảm bảo độ tuyến tính tốt nhất. Như vậy, với ampli SET mang thiết kế ETM, chuyện không sử dụng hồi tiếp âm sẽ chẳng bao giờ tồn tại.
Với khối lượng hơn 20kg, Yoshino 869 là một cỗ máy nặng nề. Đây là điều khá hiển nhiên vì thiết kế ampli đèn SET chưa bao giờ nhỏ nhẹ cả. So với nhiều thiết kế ampli của E.A.R, Yoshino 869 trông khá đơn giản, nhưng chắc chắn và rất trực quan. Chiếc ampli nhìn chung dù đơn giản nhưng vẫn bắt mắt. Ngay cả sự kết hợp giữa màu chrome gương bóng và màu vàng cũng khá tinh tế, làm tăng thêm vẻ sang trọng cho cỗ máy này, giúp nó dễ hút khách dù ở bất cứ thị trường nào, châu Á hay châu Âu cũng đều như nhau.
Chất âm
Khi đánh giá về chất âm của Yoshino 869, đây là một chiếc ampli có nhiều điểm mạnh. Một trong số đó là khả năng tái hiện độ động của bản nhạc. Khi cần yên tĩnh, chiếc ampli sẽ thể hiện một cách rất tĩnh lặng, cực kỳ tĩnh lặng và chỉ chờ đến đúng khoảnh khắc mới bất ngờ bùng nổ. Là một chiếc ampli khá cân bằng, Yoshino 869 không thiên vị bất cứ dải âm nào mà chỉ nhấn mạnh vào những âm thanh vốn đã được nhấn mạnh sẵn trong bản thu âm. Có thể thấy chiếc ampli này đã thực hiện tốt hơn rất nhiều ampli tích hợp dù là đèn hay bán dẫn. Tuy nhiên, điểm quan trọng nhất của Yoshino 869 chính là tính thuyết phục, khi khiến cho bất cứ bản nhạc nào do nó thể hiện cũng đều đủ hay và làm cho người nghe cảm thấy có lý, một điều không phải lúc nào cũng có thể xảy ra.
Trong suy nghĩ của nhiều người, ampli đèn, đặc biệt là ampli đèn SET chắc hẳn phải có một chất âm rất đặc trưng, vì Yoshino là ampli đèn SET nên nhiều người tin rằng nó sẽ sở hữu chất âm đặc trưng đó. Tuy nhiên, bất cứ ai đã từng trải nghiemj sẽ nhận ra 869 mang một chất âm khác hoàn toàn. Nó không giống chất âm của những ampli SET điển hình dùng bóng công suất 2A3/300B, cũng chẳng giống những cỗ máy SET dùng bóng pentode như EL34.
So với ampli dùng bóng pentode, 869 giàu năng lượng, giàu sức sống hơn ở các dải trung âm và treble quãng thấp, nhưng chất có phần tối và tròn trịa hơn đối với treble quãng cao. Nó không có sự tinh tế ở các hài âm cao nhất giống như bóng NOS Mullard EL84, nhưng nếu so về các phần còn lại, chắc chắn 869 sẽ hơn hẳn: từ khả năng kiểm soát, âm bass, độ động, sự ổn định, tính trung thực… Các ampli SET với bóng EL84 thường chỉ có công suất 4-6 watt, dễ tạo ra chất âm nén, bị mỏng khi phải chơi những trường đoạn giàu năng lượng, ồn ào, nhưng 869 không bao giờ mắc phải tình trạng như vậy.
Mặt khác, sự tinh tế, vi diệu và trong suốt trong chất âm của 869 cũng khác với những ampli đèn SET sử dụng bóng triode. Nếu như ampli đèn 300B có chất âm “đẹp” thì 869 có thể mô tả với từ “đậm nét”. Đậm nét vì đó là cảm nhận tổng quan về Yoshino 869: rất trực tiếp, trụng tính, nhịp điệu tốt và tất cả đều được thể hiện rất rõ ràng. Nếu so sánh với một ampli bán dẫn class A với công suất 20 watt/kênh, 869 có phần ấm hơn và âm bass tròn trịa hơn, nhưng không bị chậm hay bị rối loạn. Đây là một điều rất tốt, không phải ampli đèn nào cũng làm được.
Kết luận
Với hơn 15 năm có mặt trên thị thường, E.A.R Yoshino 869 có thể xem như là một chiếc ampli đèn có vị thế rất chắc chắn. Mức giá 4500 đô la cho chiếc ampli tích hợp này có thể xem như là hợp lý khi mà nó sở hữu rất nhiều yếu tố mà một thiết bị cao cấp cần có: độ bền, sự đáng tin cậy, chất âm hay, khả năng phối ghép loa tốt… Tuy không phải là mức giá tất cả mọi người đều tiếp cận được, đây chắc chắn sẽ là chiếc ampli đèn mà bất cứ ai nghe cũng sẽ yêu thích ngay từ lần đầu, cho dù nó không thực sự giống với “chất âm đèn” mà mọi người thường tự hình dung.
Nguyễn Hào
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây
