V12 của Jarguar là một trong những động cơ xe hơi ấn tượng nhất lịch sử. Liệu rằng chiếc ampli tích hợp được thiết kế từ cảm hứng về bộ động cơ đồ sộ này có thể đem đến cảm nhận tương tự?
Vì sao chiếc ampli này lại có tên là V12? Khi tận tay trải nghiệm chiếc ampli này lần đầu, nhiều người chỉ cảm nhận một cách mơ hồ rằng trông nó khá giống động cơ V12 của xe Jaguar XJS, thế nhưng lý do thực sự đằng sau đó không phải chỉ có vậy. Trong các dòng bóng đèn công suất, có một số loại bóng cỡ nhỏ có thể đem đến chất âm cực ngọt ngào và EL84 là một trong số đó. Tuy nhiên, dù chất âm rất hay nhưng công suất của bóng đèn này lại khá nhỏ. Để đem đến mức công suất đủ lớn để phối ghép loa, thiết kế ampli thường sử dụng nhiều bóng đèn công suất cùng lúc. Như vậy EAR Yoshino V12 có tới 6 bóng đèn mỗi kênh để từ đó đem đến công suất đầu ra 50 watt. Như vậy, sự tương đồng với động cơ V12 không chỉ thể hiện ở vẻ bề ngoài mà còn là cả một số chi tiết thiết kế nữa.
Chi tiết kỹ thuật
Trên thực tế, kỹ sư thiết kế thiên tài Tim De Paravicini đầu tư cho chiếc ampli này hơn bất cứ thiết kế ampli đèn sử dụng bóng EL84 nào. V12 sử dụng thiết kế mà ông gọi là Balanced Bridge Mode, đồng thời không sử dụng hồi tiếp, hoạt động hoàn toàn ở chế độ class A để giữ được chất âm ngọt ngào, tạo ra hài âm bậc hai giống như những ampli đèn chất lượng cao khác với số lượng rất ít đối với mức âm lượng bình thường. Để đạt độ méo cực thấp, chỉ 0.06%, một ampli bán dẫn thông thường sẽ cần một lượng hồi tiếp rất lớn đưa vào liên tục và đây chính là điểm tạo nên khác biệt giữa EAR Yoshino V12 với ampli bán dẫn. Nhưng trên thực tế, dù ampli đèn có lợi thế rất lớn là lượng hồi tiếp cực thấp và độ tuyến tính hoàn hảo, điều này chưa chắc đã làm nên sự khác biệt về chất âm của từng ampli đèn khác nhau. Vật liệu, cấu trúc, thiết kế và công nghệ mới là những yếu tố quyết định ampli đèn có chất âm tốt hay không.
Một trong những bóng công suất được thiết kế đặc biệt dành cho audio là bóng KT88. Cho đến nay, đây vẫn được đánh giá là một bóng đèn sở hữu chất âm cực kỳ ấn tượng. KT88 cũng sở hữu mức giá khá rẻ, khoảng 35 đô một bóng, nhưng EL84 thậm chí còn rẻ hơn, chỉ khoảng 12 đô. Một bộ 12 bóng EL84 sẽ có giá tầm 144 đô la, chênh lệch không nhiều so với một bộ 4 bóng KT88 (140 đô la). So với một bộ 4 bóng 300B với mỗi bóng giá lên đến 300 đô la, rõ ràng KT88 hay EL84 đã là những lựa chọn cực kỳ kinh tế.
Như vậy, nếu như so sánh về chi phí thay bóng đèn, V12 chắc chắn không đắt đỏ như nhiều ampli đèn SET khác. Dù vậy, mức giá lên đến gần 9000 đô la của chiếc ampli này chắc chắn sẽ khiến nhiều người phải chùn tay lại, đắn đo một lúc rồi mới quyết định có nên chọn nó hay không. Tuy nhiên, nếu quyết định lựa chọn chiếc V12, người dùng chắc chắn sẽ không phải thất vọng. Thứ họ được sở hữu sẽ là một chiếc ampli đèn điển hình, khá đồ sộ và nặng nề, với khối lượng 22kg và kích thước 420 x 440 x135mm. Khi để riêng, chiếc ampli này sẽ rất to, nhưng lúc đặt lên kệ, do phần mặt trước thấp, lại được uốn cong nên V12 vẫn đem lại cảm giác ngoại hình khá hài hòa.
Ở góc bên phải mặt trước, ta sẽ tìm thấy núm xoay âm lượng mạ vàng được làm rất chắc chắn, trong khi núm bên trái là núm chỉnh âm lượng. Mặc dù có tới 5 cổng đầu vào nhưng không có cổng nào là cổng phono. Ở mức giá này, đây là điều dễ khiến người dùng cảm thấy khá thiếu sót, bởi lẽ dù phono preamp ngoài có thể đem lại chất lượng âm thanh tốt hơn, nhưng rất nhiều người sẵn lòng chọn giải pháp tiện lợi hơn. Ngoài ra, thiết bị cũng không có điều khiển đi kèm, tất cả mọi công đoạn điều khiển đều chỉ có thể thực hiện trên mặt trước của máy. Ngay ở góc đằng sau của mặt trên là các bộ cọc loa riêng biệt dành cho các mẫu loa 4 Ohm và 8 Ohm. V12 có công suất lên đến 50 watt/kênh, áp dụng cho cả hai mức trở kháng.
Nhìn chung, thiết kế ngoại hình của V12 tuy khác lạ nhưng thực ra vẫn rất cổ điển, sử dụng lượng kim loại rất lớn để làm thân máy, mặt trước được mạ chrome rất đẹp. Sự chắc chắn, đồ sộ khiến V12 giống như một khối động cơ thực thụ. Thế nhưng, điều này không khiến nó trở nên thô kệch mà ngược lại, sở hữu một phong cách rất độc đáo.
Trải nghiệm
Có một điểm mà người dùng cần lưu ý khi sử dụng ampli V12, đó là hệ số damping của nó rất thấp. Điều này thể hiện rõ khi phối ghép với những cặp loa như B&W 804D hay Spendor S8, thể hiện qua việc các dải trầm mất đi tính tức thời, khiến tiếng trống không còn chắc gọn nữa. Đây là kết quả tất yếu của việc sử dụng thiết kế không hồi tiếp âm hoặc hồi tiếp âm rất thấp. Suy cho cùng, mục đích của mạch hồi tiếp âm là làm phẳng đáp tuyến tần số, giảm méo hài và giảm hiệu ứng “dao động ký sinh” (Parasitic oscillation) khi mạch điện chuyển dòng điện cảm ứng (induced current) đến những nơi không mong muốn, đồng thời tăng hệ số damping cho ampli để từ đó kiểm soát loa dễ hơn. Như vậy, có thể thấy hồi tiếp âm có vai trò rất lớn trong việc ổn định hoạt động của ampli.
Như vậy, có thể thấy V12 là một chiếc ampli tương đối kén loa. Để chơi hay, chúng ta cần tìm những cặp loa có tính damping cao như Tannoy hay Triangle. Chỉ đến lúc này, V12 mới có thể thể hiện được hết sức mạnh của mình. Trên thực tế, ở một cặp loa không đến mức quá đắt đỏ như Triangle Altan, ta có thể cảm thấy âm bass sẽ xuống được âm trầm hạ xuống sâu hơn bình thường, trong khi các dải trung và cao được thể hiện đẹp một cách bất ngờ. Rất khó có ampli nào trong tầm giá này có thể đánh bại được âm trung và cao của EAR Yoshino V12.
Kết luận
Nếu biết chấp nhận mức công suất khá thấp của V12, người dùng sẽ sở hữu trong tay một trong những ampli có chất âm hay, giàu nhạc tính nhất đến từ nước Anh. Tuy nhiên, để phát huy hết khả năng của chiếc ampli này, người nghe sẽ cần những cặp loa phù hợp, với kích thước khá đồ sộ và được xử lý giảm chấn cực kỳ hiệu quả. Bất cứ ai khi sử dụng ampli V12 cũng phải nhớ kỹ điều này vì để tìm được cặp loa thực sự phù hợp là điều không đơn giản. Phần nhiều những cặp loa đang có trên thị trường hiện nay đều không thể tái hiện được hết sức mạnh của chiếc ampli này. Tuy nhiên, nếu biết cách phối ghép, người nghe có thể tự hào rằng mình đang có trong tay một hệ thống cực kỳ ấn tượng, có thể so sánh với những hệ thống đáng giá gấp nhiều lần.
Nguyễn Hào
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây
