Quad từng nhận xét rằng cặp loa Quad Z1 thể hiện chất âm đặc trưng của họ, vốn thường được tìm thấy ở những cặp loa ESL”. Liệu điều này có đúng sự thật?
Có một điều điều khá thú vị mà không phải ai cũng biết, đó là cái tên Quad vốn là viết tắt của Quality Unit Amplifier Domestic. Như vậy, khi mới bắt đầu, mục tiêu mà Quad tập trung vào thực chất là ampli, thế nhưng giờ đây nhắc đến Quad người ta sẽ lại nghĩ đến những cặp loa tĩnh điện màng phẳng nổi tiếng của họ. Tuy là một thương hiệu gắn liền tên tuổi với nước Anh, Quad ở thời điểm hiện tại lại thuộc quyền sở hữu của Bernard và Michael Chang, nằm dưới sự kiểm soát của tập đoàn International Audio Group (IAG) đến từ Đài Loan từ hơn một thập kỷ qua.
Điều này thực ra có lẽ cũng là cơ may cho Quad, bởi lẽ IAG là một tập đoàn rất mạnh về mặt kỹ thuật và điều này góp phần củng cố thêm cho chất lượng sản phẩm cũng như danh tiếng của các thương hiệu thuộc tập đoàn này. Những cặp loa của Quad hiện tại được thiết kế ở Anh và sản xuất tại Thâm Quyến, Trung Quốc, một trong những nơi được coi là thủ phủ công nghệ của quốc gia này. Hiện tại, Quad vẫn sản xuất loa và ampli. Bên cạnh hai mẫu loa tĩnh điện, ta sẽ tìm thấy các dòng loa khác, trong đó có L Classic Signature – một mẫu loa monitor được thiết kế nhân kỷ niệm 75 ngày thành lập Quad, dòng S – một dòng loa truyền thống với đẩy đủ các mẫu loa bookshelf, sàn đứng và center cùng dòng Z. Z1 là một cặp loa bookshelf cỡ nhỏ. Nó không chỉ được sử dụng làm loa surround trong hệ thống đa kênh mà trên thực tế có thể dùng làm loa stereo thông thường.
Thiết kế
Quad đã sử dụng driver ribbon từ năm 1949, tám năm trước khi giới thiệu những mẫu loa tĩnh điện đầu tiên. Mẫu loa được trang bị driver này có tên là Corner Ribbon, với tiết diện hình tam giác để có thể đặt ở góc tường. Driver ribbon trong mẫu loa cổ đó quá mỏng manh, khiến loa không phù hợp để phối ghép với ampli công suất cao. Tweeter ribbon của dòng Z, ngược lại, có khả năng chịu dòng điện tốt hơn và bền hơn về mặt cơ học. Kích thước của driver này là 1.27 x 8.89cm (dài gấp đôi tweeter ribbon trong dòng S). Hình dạng của tweeter này góp phần phân tán âm thanh rộng về bề ngang, đồng thời hạn chế phản hồi âm thanh từ trần và sàn nhà. Driver được làm bằng vật liệu tổng hợp để có độ bền cao hơn và được treo trong một vùng từ trường mạnh để tăng tối đa độ nhạy. Khác với thiết kế màng vòm, màng nón hay màng phẳng tĩnh điện vốn tách rời màng loa và sau đó nối với cuộn voice coil, tweeter ribbon thực sự thực hiện chức năng của cả hai bộ phận này bằng cách gửi tín hiệu âm thanh trực tiếp đến màng loa.
Kết hợp cùng driver tweeter này là một driver woofer 15cm màng nón Kevlar, được làm từ sợi dệt aramid. Driver woofer này sử dụng viền cuộn kép nhằm kiểm soát hiện tượng vỡ tiếng do méo phần rìa. Nó được củng cố thêm bằng thiết kế thùng loa lọc âm học khoang kép, với một cổng thoát hơi nối từ một khoang mở rộng và bên trong khoang này là các mút tiêu âm. Quad cho biết thiết kế này đảm bảo sự cân bằng giữa độ nhạy, sự mở rộng của thùng loa bass phản xạ với sự rõ nét, chi tiết cùng khả năng tái hiện âm thanh tức thời của loa thùng kín. Thùng loa kéo dài và bo tròn về phía sau, được làm từ nhiều lớp sợi gỗ. Thiết kế này giúp triệt tiêu hiệu quả sóng đứng, đồng thời giúp cặp loa dễ dàng hòa mình vào không gian nội thất căn phòng hơn so với thiết kế thùng loa vuông thành sắc cạnh thông thường. Mặt đỉnh của loa cũng uốn cong nhẹ, hơi hướng lên trên ở phía sau. Loa có ba lựa chọn màu hoàn thiện là đen, trắng hoặc màu veneer gỗ rosewood.
Ở phía sau loa, thay vì sử dụng cọc loa mạ vàng giống như nhiều cặp loa đắt tiền khác, Quad Z1 được trang bị cọc loa bằng đồng với màu xám hoàn thiện. Đây không phải là loại cọc loa phổ thông có thể tìm thấy ở bất cứ nơi nào khác mà là cọc loa do chính IAG tự thiết kế và sản xuất. Bốn cọc loa được xếp dọc thành một dãy dài, có thể dùng để đánh biwire. Kết nối giữa chúng là hai bridge kim loại khá chắc chắn. Đáp tuyến tần số của loa trải dài từ 56Hz đến 20kHz, với độ nhạy danh định 86dB, phù hợp với bất cứ ampli nào có công suất từ 20 watt đến 100 watt. Nhìn chung, với trở kháng danh định 8 Ohm (tối thiểu là 4.6 Ohm), đây là một cặp loa khá dễ đánh và dễ phối ghép ampli.
Để thử nghiệm, cặp loa này được phối ghép cùng ampli tích hợp Denon PMA-1600NE, đầu đĩa Metronome Le Player 2S cùng dây loa và dây tín hiệu của AudioQuest.
Một điểm khá đặc biệt là Quad Z1 sở hữu chất âm vừa ấm áp, vừa có độ chi tiết. Thông thường, đây là một điều tương đối mâu thuân vì những cặp loa có chất âm ấm thường phần nào đó không được rõ ràng lắm. Tuy nhiên, tweeter ribbon của Z1 không chỉ thể hiện các dải trung – cao một cách rất chân thực mà còn đồng thời mở ra trước mắt người nghe một không gian rộng rãi, thể hiện tốt vị trí cũng như đặc điểm của từng nhạc cụ cũng như ca sĩ. Âm hình của loa không chỉ chi tiết khi nghe từ vị trí điểm ngọt mà còn được thể hiện rất tốt ở ngoài vị trí này.
Nhìn chung, với kích thước nhỏ nhắn này, nhiều người dễ tin rằng các bản nhạc phức tạp như Banditten Gallop hay Moonlight Sonata khổ thứ ba có thể làm khó cho cặp loa Quad Z1 cả về khả năng tái hiện độ động cũng như mức độ dễ nghe, dễ cảm. Tuy nhiên, thực tế đã chứng minh điều ngược lại. Quad Z1 có thể xử lý với sức mạnh rất dồi dào, nâng tầm bản nhạc ở bất cứ khía cạnh trình diễn nào trên sân khấu. Tuy nhiên, sáng giá nhất vẫn là các dải trung và dải cao với khả năng duy trì chất lượng rất ấn tượng, dù ngồi ở vị trí nào, chỉ cần không cách quá xa khỏi điểm ngọt vẫn bắt được chi tiết rất rõ.
Quad Z1 hoàn toàn có thể chơi với mức âm lượng rất lớn mà không làm người nghe cảm thấy mệt mỏi. Có được điều này chính là nhờ việc các dải cao của loa không quá sắc, không xuất hiện hiện tượng sibilance. Tuy nhiên, như đã nói ở trên, đây hoàn toàn không phải là một cặp loa nịnh tai, dễ nghe mà ngược lại, âm thanh của nó rất sống động, chi tiết, có thể phù hợp với nhiều thể loại nhạc khác nhau. Nhược điểm về dải trầm của loa có thể giải quyết bằng việc tìm một loa siêu trầm chất lượng tốt để phối ghép cùng.
Kết luận
Trong mức giá dưới 2000 đô la, cặp loa Quad Z1 thực sự rất đáng tham khảo. Tuy chỉ là một cặp loa nhỏ, Z1 vẫn cho thấy nó là một cặp loa sở hữu rất nhiều đặc điểm mà một cặp loa cao cấp cần có, từ thiết kế cho đến chất âm. Dù không phải là một cặp loa hoàn hảo nhưng chắc chắn Z1 vẫn sẽ nằm trong danh sách những cặp loa đáng để tham khảo nhất ở mức giá này.
Nguyễn Hào
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây
