Cũng giống như những mẫu loa cỡ lớn hơn của Manger Audio, mục đích của cặp loa Manger Z1 là đem đến chất âm chính xác nhất. Do đó, thiết kế của cặp loa cũng phần nào được thừa hưởng từ những “anh chị em” của mình
“Độc đáo” là một trong những cách hiếm hoi để mô tả về một cặp loa của Manger Audio. Thương hiệu đến từ Đức này tuy không có quy mô quá lớn nhưng lại rất nổi tiếng bởi thiết kế loa cực kỳ khác biệt khi áp dụng nguyên lý bẻ hướng sóng (bending wave) cho driver thay vì sử dụng driver điện động thông thường của Rice và Kellogg. Có lẽ hiếm có một thương hiệu nào lại chịu khó lý giải cặn kẽ căn nguyên các triết lý thiết kế của mình, từ nguyên nhân cho đến những lý thuyết đậm chất khoa học thay vì chỉ là những giải thích đậm chất cảm tính. Josef W. Manger – cha đẻ của thương hiệu tin rằng chỉ cần màng loa không chuyển động theo quỹ đạo hình piston như màng loa nón truyền thống, nó sẽ chẳng bao giờ gặp phải những vấn đề mà chuyển động đó gây ra. Nguyên lý này được áp dụng cho mọi cặp loa của hãng và ngay cả cặp loa bookshelf Z1 cũng không phải là ngoại lệ.
Giới thiệu về Manger Z1
Z1 là một trong hai cặp loa bookshelf của Manger Audio ở thời điểm hiện tại. Cặp loa còn lại là C1, khác với Z1 ở chỗ nó là loa chủ động, được tích hợp mạch khuếch đại riêng trong khi Z1 là loa thụ động. Thiết kế bên ngoài của C1 và Z1 rất giống nhau, tức là đều to lớn, có phần hơi thô kệch và cực kỳ nặng nề, giống như một chiếc loa sàn đứng của Manger bị cắt giảm đi nửa phần dưới của thùng loa. Vì lý do này, có lẽ cũng không quá ngạc nhiên khi Z1 sở hữu kích thước các cạnh là 534mm x 270mm x 364mm và nặng tới 26kg mỗi chiếc. 26kg trong điều kiện không tính chân loa đã khiến cặp loa trở nên nặng một cách bất thường, thậm chí có khi còn nặng hơn cả nhiều cặp loa sàn đứng cỡ nhỏ của những hãng loa khác.
Bù lại, driver MST đặc trưng của Manger được để lộ hoàn toàn, không ê-căng đem lại cảm giác rất ấn tượng và trên thực tế cũng khá đẹp. Manger Audio hiểu rõ rằng một cặp loa không chỉ là thiết bị tạo âm thanh mà đôi khi còn là một món đồ nội thất. Do đó, dù không quá đẹp về mặt thẩm mỹ nhưng không một cặp loa nào của họ có thể gọi là xấu được. Những mẫu loa do họ sản xuất thường có thùng loa dày dặn, chắc chắn, được bo tròn ở cạnh viền trái phải của mặt trước và mặt sau, vừa tạo cảm giác mềm mại hơn chút, vừa ngăn chặn hiện tượng nhiễu xạ. Bên cạnh đó, ngoài các màu trong bảng mã màu RAL, người dùng còn có không ít màu veneer gỗ cho cặp loa này.
Chi tiết kỹ thuật
Thiết kế loa của Manger luôn là thiết kế hai đường tiếng, gồm một driver màng nón thông thường và một driver hình sao được gọi là Manger Sound Transducer (MST). Theo giải thích của Josef Manger, driver MST này có khá nhiều điểm giống với màng nhĩ của người. Thứ nhất, thiết kế của nó là dạng màng phẳng chứ không phải màng nón. Thứ hai, màng loa của driver MST không di chuyển theo quỹ đạo piston giống như driver điện động thông thường, mà sóng âm thanh sẽ lan tỏa đều từ vị trí chính tâm màng loa cho đến vị trí rìa. Thứ ba, độ cứng màng loa không đồng nhất mà sẽ tăng dần từ vị trí cho đến rìa ngoài theo một công thức nhất định, để từ đó các dải tần số cao nhanh chóng thoát ra khỏi vùng bên trong của tấm màng, trong khi các tần số trầm với bước sóng dài hơn sẽ chạm vào viền hình ngôi sao của driver. Tại đây chúng sẽ bị hấp thu để không sinh ra cộng hưởng tác động đến chất lượng âm thanh.
Một loạt các giải pháp đã được áp dụng để driver MST có thể hoạt động với các thông số lý tưởng nhất. Chẳng hạn, quá trình sản xuất đòi hỏi dung sai rất thấp, các sai số chỉ dừng lại ở mức 0.008 mm. Lý do Manger Audio sản xuất một loại driver đòi hỏi độ chính xác cực cao như vậy cũng giống như lý do mà các hãng loa toàn dải hoặc loa tĩnh điện đưa ra: đó là hạn chế việc cắt tần giữa các driver, bởi đối với Manger, điều này đồng nghĩa với nguy cơ dễ xảy ra lỗi tín hiệu tức thời và sự bất đồng về mặt thời gian. Trên lý thuyết, driver MST có khả năng tái tạo tần số trong phạm vi 80Hz – 40kHz, tương đương với việc thỉ thiếu mỗi hai quãng tám thấp nhất trong khoảng tần số mà con người có thể cảm nhận được. Đường kính hoạt động của driver này là 19cm, nhưng tần số lên càng cao, phạm vi bề mặt hoạt động càng nhỏ.
Dù có khoảng tần số hoạt động rộng như vậy, độ nhạy của driver này vẫn lên tới 91dB. Ngoài ra, khả năng đáp ứng tín hiệu tức thời cũng cực kỳ đáng nể khi có thể lên tới 13 μs. Để làm điều này, Manger Audio sử dụng cuộn voice coil rất nhẹ, với đường kính 70mm. Cuộn voice coil này dùng hai cuộn dây được mắc nối tiếp nhau và chuyển mạch song song, mặt lưng của dây bằng nhôm và đầu dẫn làm từ sợi đồng. Chúng sẽ tạo thành một cuộn voice coil dài nhưng khối lượng lại cực kỳ nhẹ. Voice coil này rất phù hợp với các driver dải rộng dù rằng phạm vi chuyển động chỉ xấp xỉ 3.5mm và tổng khối lượng chỉ khoảng 0.4 gram. Việc sử dụng voice coil kép, một công nghệ mà Josef Manger từng nhận được bằng sáng chế vào năm 1968, cũng phần nào hạn chế được cộng hưởng tự nhiên.
Màng loa của driver MST không được làm cứng chắc giống như màng loa nón bình thường. Nó rất linh hoạt để có thể cung cấp trở kháng không phụ thuộc vào tần số cho ampli, nhờ vậy mà không có bất cứ năng lượng dư thừa nào được lưu lại. Đối với Manger, đây là yếu tố quan trọng để có thể tối ưu hóa khả năng tái tạo các dải tức thời. Truyền động cho tấm màng phẳng này là một hệ thống 15 nam châm neodymium với từ lực lên đến 1.32 Tesla mỗi chiếc, khe từ cực hẹp chỉ 0.95 mm.
Tuy có khả năng chơi gần như toàn dải, Manger Z1 không chỉ sử dụng driver MST để thực hiện toàn bộ công việc. Các dải trong phạm vi từ 40 đến 360Hz sẽ do một driver woofer màng nón thông thường với đường kính 20cm tái hiện. Driver này sở hữu màng loa với cấu trúc sandwich, làm từ sợi carbon và giấy, sử dụng cuộn voice coil 42mm. Đối với driver này, các kỹ sư đóng cố định lại trong một khoang riêng để không làm ảnh hưởng đến hoạt động của driver MST.
Những mẫu loa Manger mà chúng ta thường gặp có độ chính xác rất cao, và tất nhiên Z1 cũng không phải là ngoại lệ. Tuy nhiên, độ chính xác của cặp loa này thiên về yếu tố phân tích hơn là cân bằng với nhạc tính, do đó không đem lại cảm giác “nịnh tai” mà ta thường thấy ở nhiều mẫu loa khác. Nói đúng hơn, sự chính xác này đem đến cảm giác tương đối “khô”, không có một chất âm riêng, dễ dàng làm người nghe cảm nhận được sự thay đổi khi chuyển cặp loa này sang sử dụng với thiết bị phối ghép khác. Yếu tố này khiến nó, cũng giống như C1, dễ dàng trở thành một cặp loa studio monitor hơn là một cặp loa nghe nhạc thông thường.
Kết luận
Bất chấp việc có một chất âm không mấy nịnh tai, dễ cảm nhận như phần lớn cặp loa khác trên thị trường, Manger Z1 lại chính là cặp loa với chất âm được đánh giá là cao cấp, khi mà nó sở hữu khả năng tái tạo lại âm thanh một cách cực kỳ trung thực, điều mà bất cứ thiết bị âm thanh với quan điểm hướng đến chất âm trung tính cũng đều hướng tới. Bên cạnh đó, cặp loa sở hữu một thiết kế ấn tượng, dù không màu mè hoa mĩ nhưng vẫn đầy tính thực dụng, có thể phù hợp với rất nhiều không gian phòng nghe khác nhau. Đây chính là yếu tố quan trọng làm nên những thành công của Manger Audio trong thời điểm hiện tại.
Nguyễn Hào
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây
