Xuất hiện vào cuối những năm 1950, Acoustic Research từng là một trong những thương hiệu loa lớn nhất nước Mỹ, mở đường cho thế hệ của các thiết bị stereo.
Bước vào thiên niên kỷ mới, audiophile có hằng hà sa số những lựa chọn khác nhau. Với một số người, đó là cơ hội để tìm kiếm những thiết bị giá cả phải chăng nhưng chất âm xuất sắc, với những người khác, như thế lại là quá nhiều. Ở thời điểm này, đôi khi những nhà sản xuất lớn với các thiết bị đắt giá cũng phải chật vật để giành được thị trường, bởi bên cạnh họ là hàng nghìn đối thủ cạnh tranh khác.
Tuy nhiên, không phải lúc nào mọi thứ cũng diễn ra như vậy. Acoustic Research, một thời từng là hãng loa tiên phong hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ loa, cha đẻ tinh thần của hàng loạt thương hiệu khác, ở thời điểm đỉnh cao vào năm 1966 đã từng sản xuất tới 1/3 số lượng loa trên toàn thế giới. Tuy nhiên, đó là câu chuyện diễn ra ở thời điểm khá lâu sau chủ đề mà chúng ta hướng đến ngày hôm nay.
Trước khi bắt đầu, chúng ta sẽ nói qua một chút về lịch sử Hi-Fi của nước Mỹ: Các lực lượng vũ trang được đào tạo trong suốt Thế chiến thứ hai đã tạo ra những thiết bị điện tử cũng như công nghệ radio cao cấp, vượt trước ngành công nghiệp ở thời điểm đó tận 60 năm. Ở thời kỳ hậu chiến, các cựu chiến binh giải ngũ và áp dụng những kỹ năng học được trong quân đội vào đời sống hàng ngày, và cũng may mắn là khi ấy công chúng rất cởi mở, dễ tiếp thu những công nghệ mới hơn bao giờ hết. Tại một thời điểm, khi mà nhu cầu giải trí, thu nhập dồi dào và thời gian rảnh rỗi nhiều hơn bất cứ lúc nào, chưa kể năng lực sản xuất kể từ sau chiến tranh vẫn còn rất lớn cùng nguồn tài lực dồi dào, chỉ cần một tác động nhỏ cũng có thể tạo ra sự thay đổi đáng kể.
Nhiều người ở thời kỳ hậu thế chiến thứ hai được tôn vinh như cha đẻ của nền công nghiệp Hi-Fi nước Mỹ (và do đó là của cả thế giới) vốn cũng từng là kỹ sư phục vụ quân đội. Chúng ta có thể kể ra vài cái tên như Frank McIntosh của McIntosh Laboratory; Saul Marantz, Sidney Smith và Richard Sequerra đến từ Marantz; Sidney Harman, người sáng lập Harman-Kardon; và Edgar Villchur, cha đẻ của Acoustic Research, suốt hàng chục năm trời thường được biết đến với cái tên viết tắt là AR.
Trước chiến tranh, Villchur từng nhận bằng cử nhân Lịch Sử và thạc sĩ Giáo dục từ Trường Đại học thành phố New York, từng có ý định trở thành người thiết kế bối cảnh ở nhà hát. Sau khi được đào tạo sửa chữa radio trong không quân, Villchur hoàn thành khóa học tại trường sỹ quan và tham gia quân đội, chính thức đóng quân ở New Guinea với chức danh Sỹ quan Thông tin liên lạc của Phi đội tiêm kích 384.
Sau khi giải ngũ và về nhà, Villchur phát hiện ra cơ hội sử dụng những điều được học về thiết bị điện tử nhiều hơn hẳn so với thiết kế cảnh sân khấu. Ông mở cửa hàng sửa chữa radio ở làng Greenwich và khá thành công. Cũng trong thời gian này, Villchur học chuyên sâu hơn về vật lý và lý thuyết tái tạo âm thanh ở thư viện, và vào năm 1947, ông cùng vợ và hai cặp đôi khác đã mua lại một căn nhà nhỏ ở Chelsea với giá 6000 đô la, tương đương với 64 nghìn đô la hiện nay. Tuy nhiên, căn nhà đó hiện nay có giá lên tới 6.5 triệu đô la do giá bất động sản rất cao.
Trong suốt thời kỳ này, Villchur viết báo cho chuyên mục audio của tạp chí Audio Engineering cũng như một số tạp chí nổi tiếng khác. Ông cũng dạy một khóa vào ban đêm tại ký túc Washington Square của trường Đại học New York, tên là “Sự tái táo âm thanh”. Kể cả sau khi gia đình ông rời từ Queens đến Woodstock, ông vẫn tiếp tục dạy ở đây.
Vừa là một giáo viên, vừa là một nghệ sĩ, Villchur rất giỏi trong phân tích, thiết kế và giải thích những chủ đề phức tạp. Khi bàn về các yếu tố của một thiết bị âm thanh với sinh viên, ông giải thích ý tưởng của mình, cho rằng khâu yếu nhất của chuỗi thiết bị chính là khâu cuối cùng: loa. Trong một số báo Saturday Review, ông đã giải thích yếu tố này với bài viết (Một nguyên tắc mới của loa”. Mặc dù tiêu đề bài viết có thể gợi về sự phát triển của một số công nghệ mới được phát hiện, chủ yếu nó lại viết về mẫu loa mới của Siegfried Klein. Trong bài báo này, Villchur có viết: “Khi ghép tất cả lại với nhau, khâu yếu nhất trong chuỗi thiết bị âm thanh sẽ trở thành khâu hiệu quả nhất – đó chính là loa.” Villchur đặc biệt không hài lòng với chất âm bass bị méo và hạn chế – một đặc điểm thường thấy ở các loa gia đình lúc bấy giờ.
Trong khi đang tìm cách cải thiện những đặc điểm này, Villchur đã phát hiện ra điều sau: “Tôi tin rằng ta cần một lực phục hồi tuyến tính, không bị ràng buộc, có thể cho phép màng nóm di chuyển rất xa và trở về vị trí cũ giống như đàn hồi. Đó cũng chính là lúc mà tôi tìm ra giải pháp. Chiếc lò xo tuyến tính vốn dĩ đã luôn ở đó. Từng lớp màn không khí trong thùng loa chính là loại lò xo mà tôi cần.”
(Hết kỳ 1)
Bạn có thể xem thêm phần khác tại đây
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 2)
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 3)
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 4)
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 5)
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 6)
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 7)
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây
Những loại rung chấn cần xử lý trong hệ thống âm thanh
Nguyễn Hào
