Một trong những thành tựu lớn nhất của Edgar Villchur là khái niệm “hệ treo âm học”. Có thể nói đây chính là khái niệm mấu chốt làm thay đổi thiết kế của loa trong một thời gian dài.
Edgar Villchur đã tạo ra nguyên mẫu của loại loa thùng kín mà ông gọi là loa “hệ treo âm học”, trong đó woofer sử dụng một hệ treo rất mềm (nếu như đem so với hệ treo woofer sử dụng trong các loa họng kèn hoặc loa thùng có lỗ bass phản xạ), lực kéo về xuất hiện thông qua sự co dãn của khối không khí trong thùng loa với thể tích đã được tính toán cẩn thận. Vì vốn không có ý định sản xuất, Villchur dự tính bán lại ý tưởng này cho một vài hãng loa lớn, trong đó có cả những tên tuổi như Altec hay Bozak. Không một ai hứng thú với ý tưởng này, một số người còn cho rằng nó bất khả thi.
Trong quá trình xin cấp bằng sáng chế cho phát minh của mình, Villchur không có đủ tiền để thuê luật sư và phải tự mình chuẩn bị tất cả mọi thứ, đặc biệt là các văn bản liên quan đến sản phẩm. Nhiều năm sau, những thiếu sót trong quá trình tự chuẩn bị đã khiến ông thua một loạt các vụ kiện có liên quan đến tính ưu việt của khái niệm. Mặc dù vậy, bản thân các tài liệu do ông làm đều được viết rất cẩn thận và minh họa rất đẹp, bởi Villchur vốn là một cây viết kiêm họa sĩ tài năng.
Trong số các học trò của Villchur ở lớp học buổi tối, có một người rất đặc biệt. Ông từng bỏ học ở Viện Công nghệ Massachusetts và về sau rất nổi tiếng trong lĩnh vực thiết bị âm thanh. Đó chính là Henry Kloss. Đầu năm 1954, Villchur đưa Kloss đến nhà ông ở Woodstock và cho xem thử nguyên mẫu sản phẩm của mình. Kloss hoàn toàn bị mê hoặc bởi ý tưởng này và ra sức lôi kéo Villchur bước vào ngành công nghiệp làm loa cùng mình để có thể tự do sản xuất các mẫu loa sử dụng nguyên lý hệ treo âm học. Kể từ thời điểm đó, mọi thử bắt đầu diễn ra khá nhanh: Henry Kloss sở hữu một căn hộ nhỏ ở Cambridge, gần Havard. Tại đây ông đã tự làm sẵn thùng loa cho một công ty nhỏ tên là Baruch-Lang. Căn họ này về sau trở thành cơ sở sản xuất cho một công ty mới, Acoustic Research, hay như ngày nay chúng ta vẫn gọi là AR. Nhân sự góp vốn cho Acoustic Research khi ấy gồm có Edgar Villchur, một số thành viên trong gia đình ông, Henry Kloss cùng hai người bạn là Anton “Tony” Hoffman và Malcolm Low.
Tháng Ba năm 1954, bằng sáng chế của Villchur đã được cấp và Kloss bắt tay vào thiết kế mẫu loa đầu tiên của công ty: AR-1. Đây là mẫu loa hai đường tiếng sử dụng driver woofer tự chế đầu tiên được thiết kế cho hệ treo âm học. Nhiệm vụ của các driver midrange và tweeter được thực hiện bởi một driver Altec 755. Cặp loa AR-1 cũ nhất còn tồn tại cho đến ngày nay, với số serial 0006 là một trong những cặp loa nguyên mẫu xuất hiện tại Hội chợ Audio New York tháng Mười năm 1954. Trong danh sách các sản phẩm trưng bày được đăng trên tạp chí Audio, cặp loa này có tên là “Hệ thống loa Villchur”, nhưng cái tên AR-1 đã gắn liền mãi mãi với cặp loa này.
Cũng trong cùng số tạp chí Audio đó (thời điểm này vẫn còn được phát hành dưới sự bảo trợ của Audio Engineering Society) người đọc có thể tìm thấy bài viết của Edgar Villchur với tiêu đề, “Loa và thùng loa mang tính cách mạng”. Bài viết này mô tả những nguyên tắc cơ bản của thùng loa sử dụng hệ treo âm học, các đặc điểm thiết kế đặc biệt của mẫu loa AR-1 cũng như thiết kế tổng thể của cặp loa này. Phần phụ chú của bài viết có ghi: “ Tác giả đã mô tả một hệ thống loa mới với driver woofer mang đường kính chỉ vỏn vẹn hơn 30cm, nằm trong một thùng loa với thể tích 0.048m3 (tương đương 48 lít), thế nhưng khả năng trình diễn các dải bass lại vượt trội hơn cả một hệ thống loa với thiết kế thùng loa vô hạn”. Sự nhấn mạnh tình cờ đối với tuyên bố này đã được chứng minh thông qua một vài đặc điểm của hệ thống loa khổng lồ do thương hiệu Jensen chế tạo: Laboratory Reference Standard. AR-1 chỉ như một cặp loa tí hon bên cạnh hệ thống loa này, kích thước còn chưa lớn bằng dãy loa tweeter của loa Jensen.
Đây là một sự thật rất đáng chú ý của ngành công nghiệp, vì thời đấy, dù là loa thùng hở với lỗ bass phản hồi hay loa thùng kín cũng đều có kích thước rất lớn, với thể tích có thể lên đến 6 feet khối (gần 170 lít) chỉ để đáp tuyến tần số xuống đến 40-50Hz. Với thể tích này, loa có thể to bằng cả một chiếc tủ lạnh, việc đặt hai chiếc loa trong một căn phòng chỉ khoảng 15 – 20m2 là điều gì đó bất khả thi. Ngay cả những cặp loa nổi tiếng như Klipschorn khi ấy cũng chỉ sử dụng thiết lập một chiếc chứ không phải một cặp.
Với sự xuất hiện của AR-1, kể từ đây Acoustic Research chính thức đi vào hoạt động và bắt đầu thời kỳ đem lại những biến đổi bất ngờ cho cả ngành công nghiệp Hi-Fi.
(Hết kỳ 2)
Bạn có thể xem thêm phần khác tại đây
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 1)
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 3)
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 4)
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 5)
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 6)
Acoustic Research – Mở đầu cho kỷ nguyên stereo (phần 7)
Các bạn có thể tham khảo các sản phẩm khác tại đây
Tìm hiểu về dòng loa Pylon Pearl
Nguyễn Hào
